Locatietracking op de iPhone

Ons onderzoek naar iPhone-locatiegegevens -- en hoe je ze gebruikt

“We weten waar je woont!” Dat is althans wat Apple kan beweren, nu is ontdekt dat de nieuwste iOS 4 voor iPhone en iPad een trackingmechanisme heeft dat voortdurend vastlegt waar een iPhone zich bevindt, zolang de telefoon aan blijft staan. Deze informatie wordt niet alleen op de telefoon zelf opgeslagen, maar ook automatisch opgenomen in de back-ups die worden gemaakt wanneer je je iPhone synchroniseert met iTunes.

Hoewel het in de digitale forensische wereld al enkele maanden bekend was, kwam het nieuws bij het grote publiek naar buiten na een rapport van beveiligingsonderzoekers Pete Warden en Alasdair Allan. Het heeft op internet voor veel ophef gezorgd, met blogposts en tweets als reactie op het nieuws dat je anonimiteit weer een stukje kleiner is geworden. Maar is het nieuws echt zo ernstig? Hoe bezorgd moet de gemiddelde iPhone-gebruiker zijn?

Welke locatiegegevens worden bijgehouden door je iPhone of iPad?

We hebben het probleem onderzocht en onze conclusie is dat de locatiegegevens die in iTunes-back-upbestanden zichtbaar zijn, in bepaalde omstandigheden reden tot enige zorg geven. We analyseerden een telefoon met ongeveer een jaar aan locatiegegevens. In grote lijnen kun je met deze gegevens zien waar de gebruiker van de telefoon ongeveer was op een bepaalde dag. Toen de gebruiker eerder in het jaar op vakantie ging naar de Malediven, zie je bijvoorbeeld de locatiepunten van de telefoon van Londen naar de Malediven springen. Het is echter niet zo makkelijk om in te zoomen op veel specifiekere locaties.

Omdat de gegevens lijken te zijn afgeleid van zendmasten voor mobiele telefonie (“cell phone towers” voor onze Amerikaanse vrienden) varieert de nauwkeurigheid van de locatiepunten aanzienlijk. In steden (of andere gebieden met veel zendmasten) kun je een gebruiker doorgaans volgen tot op een paar honderd meter nauwkeurig. Op het platteland ziet het plaatje er anders uit. In één voorbeeld was een gebruiker een dag in Portsmouth, maar volgens de locatiepunten bevond de gebruiker zich die dag afwisselend in Portsmouth, Southampton en op het Isle of Wight! Bovendien lijkt Apple er om een of andere reden voor te hebben gekozen deze gegevens niet in realtime op te slaan. In plaats daarvan wordt de locatie-informatie gebundeld en doorgaans één of twee keer per dag op de telefoon vastgelegd.

Dat kan ertoe leiden dat een gebruiker op meerdere plaatsen tegelijk lijkt te zijn, omdat drie of vier verschillende locaties kunnen worden vastgelegd, allemaal met dezelfde datum / tijd. Toch is duidelijk dat er genoeg gegevens zijn om een algemeen beeld te geven van wat een gebruiker heeft gedaan. De politie en veiligheidsdiensten kunnen de gegevens van onschatbare waarde vinden om een alibi te bewijzen of te weerleggen, zonder de aanzienlijke kosten te hoeven maken van een dagvaarding aan de mobiele netwerken voor nauwkeurigere locatiegegevens.

Als je een iPhone hebt en benieuwd bent welke informatie de telefoon over jou laat zien, hebben we iPhone Backup Extractor bijgewerkt zodat het locatiegegevens kan extraheren naar CSV-formaat (geschikt om te bekijken in Excel) of KML-formaat (dat je op een kaart kunt bekijken met de gratis software Google Earth).

Omdat we zien dat dit een kwestie is die veel mensen zorgen baart, hebben we besloten deze functie -- zonder beperkingen -- op te nemen in de gratis versie van onze software. Je kunt de software downloaden van onze site.

consolidated.db: locatiegegevens bijhouden

Op iOS slaat het bestand consolidated.db je telefoon-, gps- en wifi-locatiegegevens op. Gebruikers laten weten wat er op een apparaat wordt opgeslagen is geen slecht idee en is voor ons een belangrijk principe, en dit aan het licht brengen is geen slechte zaak.

Apple slaat op het apparaat en in de back-up wat meer op dan alleen breedte- en lengtegraadcoördinaten en een tijdstempel. Hieronder een korte samenvatting van wat elke tabel daarin bevat:

• CellLocation (of CdmaCellLocation): tijdstempel (tijd en datum), breedtegraad, lengtegraad, horizontale nauwkeurigheid, hoogte (niet ingesteld), verticale nauwkeurigheid (niet ingesteld), snelheid (niet ingesteld)
• CellLocationHarvest: telefoonprovider (Orange, T-Mobile, O2, Vodafone), tijdstempel (tijd en datum), breedtegraad, lengtegraad, horizontale nauwkeurigheid, hoogte, verticale nauwkeurigheid, snelheid, koers (richting), betrouwbaarheid (nauwkeurigheidspercentage)
• LocationHarvest: tripID, tijdstempel (tijd en datum), breedtegraad, lengtegraad, horizontale nauwkeurigheid, hoogte, verticale nauwkeurigheid, snelheid, koers (richting), betrouwbaarheid (nauwkeurigheidspercentage)
• WifiLocation: MAC-adres van wifi, tijd / datum, breedtegraad, lengtegraad, horizontale nauwkeurigheid, hoogte, verticale nauwkeurigheid, snelheid (niet ingesteld), richting (niet ingesteld), betrouwbaarheid (nauwkeurigheidspercentage)

Er staat interessant materiaal in deze database, en niet alleen de opgeslagen telefoonlocaties. De opgeslagen gegevens hebben niet specifiek te maken met de telefoon en het signaal. 3G- en wifi-locaties komen veel voor en ook het gebruik van gps legt locatiegegevens vast. Als je onderweg bijvoorbeeld 3G, BT OpenZone of een vergelijkbare wifi-bron gebruikt, wordt het gps-gebruik van apps geactiveerd als dat is ingeschakeld, en wordt je locatie dus opgeslagen. Gegevens over de wifi-routers waarmee je verbinding hebt gemaakt, staan ook in het bestand consolidation.db.

De nauwkeurigheid van deze gegevens is slechts zo goed als de triangulatie vanuit de zendmasten en gps-bronnen. Als ik naar de gegevens op mijn iPhone kijk, zou ik zeggen dat de triangulatie van de locatie van mijn iPhone onderweg niet erg nauwkeurig is, maar nog altijd binnen een mijl of zo van mijn locatie. Gps-locaties lijken binnen enkele meters te liggen -- zo niet exact -- dus het kan een beetje hit en miss zijn, tenzij je de verschillen in de gegevens ontcijfert. Nauwkeurigheid maakt altijd een groot verschil, afhankelijk van hoe afgelegen de locatie is. Hoe dichter bebouwd een gebied, hoe groter de concentratie masten, en hoe nauwkeuriger dus deze metingen.

Waar staat het bestand consolidated.db dat locatiegegevens opslaat en hoe kan ik de inhoud ervan bekijken?

Het bestand consolidated.db vinden is eenvoudig met iPhone Backup Extractor:

Het databasebestand consolidated.db staat in /Library/Caches/locationd, zowel in de back-up als op de iPhone. Apple gebruikt hex-gecodeerde SHA1-hashes om back-upbestanden op te slaan na synchronisatie met iTunes, dus de eenvoudigste manier om bij het bestand te komen is via “Expert mode”. Dat gaat zo:

• Open iPhone Backup Extractor
• Klik op de knop “Expert mode”
• Navigeer naar de volgende map Library → Caches → locationd
• Vink het vakje naast het bestand consolidation.db aan
• Klik op de knop “Extract selected” en kies een locatie om het bestand op te slaan
• Het bestand consolidation.db wordt op deze locatie opgeslagen in de volgende map \Library\Caches\locationd

Om het databasebestand te bekijken heb je een van de volgende toepassingen nodig. Beide zijn gratis en door de hierboven genoemde tabellen te bekijken, zou je met weinig technische kennis locatiegegevens moeten kunnen zien.

• SQLite Browser
• SQLite Manager Firefox Addin

Zodra je locatiereferentiepunten in de database hebt gevonden, kun je Google Maps gebruiken om de locaties in kaart te brengen. Zoek met “breedtegraad, lengtegraad” en je vindt de ingevoerde locaties.